Przejdź do treści głównej

Mapa

Tytułową Czerwoną mapę Warszawy tworzą miejsca związane z represjami komunistycznymi sowieckiego i polskiego aparatu bezpieczeństwa publicznego. Warszawa zaczęła odgrywać szczególną rolę w planach „bezpieki” już pod koniec lata 1944 r. Ocalałe po stronie praskiej budynki mieszkalne, które mogły stanowić schronienie dla uciekinierów z powstańczej Warszawy, stały się centrami komunistycznych działań represyjnych, obejmującymi swoim zasięgiem cały region opanowany przez Armię Czerwoną. Kolejne obiekty były sukcesywnie zajmowane przez NKWD, „Smiesz (sowiecki kontrwywiad wojskowy) oraz Wojenny Trybunał Armii Czerwonej. Miejsca te stawały się w następstwie placówkami Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego (UBP), Milicji Obywatelskiej (MO) oraz Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (KBW). Zwyczajne dotąd mieszkania zaczęły pełnić funkcję pokoi przesłuchań, a piwnice adaptowano na areszty śledcze i miejsca tortur przedstawicieli polskiego podziemia niepodległościowego.

Zajęcie  w  styczniu  1945 r.  ruin  lewobrzeżnej  Warszawy  przez  Armię  Czerwoną  i  ludowe  Wojsko  Polskie  zdynamizowało  proces  instalowania  się w Stolicy kolejnych placówek komunistycznej „bezpieki”. Czerwona mapa Warszawy to ponad 17 tysięcy aresztowanych przez Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego (WUBP) w Warszawie, ponad 4 tysiące zatrzymanych przez stołeczną „bezpiekę”, 8 tysięcy powstańców warszawskich – mieszkańców stolicy zidentyfikowanych przez resort bezpieczeństwa z imienia i nazwiska i wpisanych do tzw. ewidencji operacyjnej. Należy pamiętać, że Czerwoną mapę Warszawy tworzyły nie tylko miejsca komunistycznych represji, ale również budynki, które przez długie lata zajmowane były przez Sowietów. Na Mokotowie, Boernerowie Saskiej Kępie i Czerniakowie powstawały całe resortowe osiedla mieszkań bezprawnie przejętych i zajmowanych przez funkcjonariuszy resortu bezpieczeństwa publicznego i ich rodziny. Do dziś zachowało się wiele śladów komunistycznego terroru, szczególnie w postaci inskrypcji wyrytych przez więźniów na ścianach piwnicznych cel, pełniących dziś rolę niepodważalnego świadectwa istnienia Czerwonej mapy Warszawy.

Czerwona mapa Warszawy