Białystok, Rynek Kościuszki 2 - miejsce organizowania procesów pokazowych (1946 - 1949)

Historia obiektu

Wybudowany w XVIII w. przytułek dla bezdomnych (szpital). W okresie międzywojennym kino, po wojnie Teatr Miejski.

Miejsce organizowania procesów

W latach 1944-1956 w woj. białostockim skazano na karę śmierci ponad 550 osób; około 320 wyroków wykonano. Większość wyroków KS zapadła w trakcie tzw. procesów pokazowych, publicznych, organizowanych w celu zastraszenia ludności.

W tym budynku odbyły się najgłośniejsze rozprawy pokazowe, które miały miejsce w województwie białostockim. W dniach 13-18 lipca 1946 r. sądzono 24 członków WiN z zastępcą komendanta Okręgu WiN Białystok ppłk. Aleksandrem Rybnikiem „Jerzym” na czele. Zapadło siedem wyroków śmierci, sześć z nich wykonano. W dniach 19-27 września 1949 r. sądzono dowódców PAS Okręgu NZW Białystok kpt. Romualda Rajsa „Burego” i ppor. Kazimierza Chmielowskiego „Rekina”. Obaj zostali skazani i straceni. Rozprawy pokazowe, na których zapadały wyroki śmierci odbywały się także w innych miejscach w Białymstoku oraz poza nim – w około sześćdziesięciu miejscowościach województwa.

Dalsze losy obiektu

Budynek został przejęty przez parafię Wniebowzięcia NMP. Do 2008 r. mieściło się w nim kino Ton.

Marcin Zwolski