Poznań - Centralne Więzienie MBP/K ds. BP (1945 - 1956)

Poznań, ul. Młyńska 1

Historia obiektu

Kompleks budynków sądowo-więziennych wzniesiono w Poznaniu w latach 1794-1801. Od tego czasu pełni funkcje penitencjarne. Podobny charakter zachował także w okresie okupacji niemieckiej, stając się miejscem uwięzienia wielu Polaków (wykonywano na jego terenie wyroki śmierci).

Więzienie w okresie 1945-1956

Zaraz po zakończeniu działań wojennych w rejonie Poznania - w 1945 r. obiekty przy ul. Młyńskiej zostały przejęte przez administrację więzienną. Wiosną 1945 r. osadzeni w nich byli przeważali jeńcy wojenni oraz internowani miejscowi Niemcy. Pierwsi więźniowie narodowości polskiej pojawili się w więzieniu w połowie lutego. W pawilonie nr 9 przetrzymywano więźniów politycznych, a wyroki wykonywano bądź na terenie więzienia, bądź też wywożono w okolice Gądek, gdzie w lesie strzałem w głowę pozbawiano życia i grzebano na miejscu.

Więzienie na ul. Młyńskiej, przeznaczone dla więźniów politycznych, było traktowane przez funkcjonariuszy WUBP w Poznaniu – jako kolejny areszt tegoż urzędu. To też powodowało, że wyroki śmierci ludzi przebywających w tym więzieniu wykonywał m.in. szef aresztu Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Poznaniu – J. Młynarek.

W okresie od 1945 r. do 1954 r. w więzieniu w Poznaniu osadzano także kobiety skazane za przestępstwa tak pospolite jak i polityczne, które jednak stopniowo były przenoszone do więzienia w Fordonie. W 1953 r. znaczącą grupę stanowili chłopi z Wielkopolski, których osadzano w więzieniu za uchylanie się od dostaw obowiązkowych. Więzienie zdobyte zostało przez demonstrantów 28 czerwca 1956 r. (uwolniono wówczas ponad 250 więźniów, spalone zostały również dokumenty więzienne). Po stłumieniu robotniczego buntu – złapanych uczestników nie umieszczono już w więzieniu na Młyńskiej – lecz przewieziono ich w lipcu 1956 r. z Poznania do Centralnego Więzienia w Rawiczu.

Dalsze losy obiektu

Obiekt po 1956 r., aż do czasów współczesnych, nadal pełni funkcje penitencjarne. Układ wewnętrzny budynków, w których przebywają osadzeni właściwie się nie zmienił. Poddane one były jednak generalnemu remontowi i modernizacjom, co spowodowało, że ślady pochodzące z okresu lat 1945-1956 praktycznie nie istnieją. W latach 1978-79 wzniesiono na terenie więzienia budynek szpitala i budynek administracyjny