Grajewo, Kopernika 17 (w latach 1945-1956 ulica Augustowska 19) - dawna siedziba Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego (1945-1956)

Historia obiektu

Kamienica wybudowana w okresie międzywojennym przez osobę prywatną.

Siedziba PUBP

UB zajęło obiekt w styczniu 1945 r. W piwnicach i chlewkach na dziedzińcu urządzono areszt. Wjazd na dziedziniec był możliwy z dwóch stron. Od strony elewacji budynku głównego przez bramę wbudowaną w bryłę budynku i od tyłu, przez bramę w murze chroniącym posesję. Obiekt pełnił rolę siedziby UB do końca funkcjonowania tej instytucji w 1956 r.

Dalsze losy obiektu

Obecnie kamienica jest podzielona na pół i ma dwóch współwłaścicieli. Remonty jakie miały miejsce w ostatnich latach usunęły z niej substancję zabytkową. Jedyne nienaruszone pozostałości to chlewy na podwórzu, w których także przetrzymywano więźniów, oraz mur z tyłu posesji i tylna brama. Na szczęście na wniosek miejscowych organizacji kombatanckich UM Grajewo wykonał w budynku w czerwcu 2006 r., przed remontami, dokumentację fotograficzną. Pokazuje ona pozostałości po areszcie UB, jakie były jeszcze wówczas zachowane – drzwi cel, kraty, piece, napisy na ścianach.

Marcin Zwolski