Gdańsk, Kurkowa 12 - Więzienie Karno-Śledcze (1945 - 1955), Więzienie Centralne (1955 - 1956)

W latach dwudziestych XIX w. przy obecnej ul. Nowe Ogrody powstał niewielki sąd z dwunastoma celami. W 1858 r. w jego pobliżu oddano do użytku budynek Sądu Kryminalnego, na którego zapleczu znajdowały się trzy obiekty więzienne: areszt - od ul. Strzeleckiej, zakład karny - od ul. Kurkowej oraz lazaret. W pierwszych latach XX wieku liczba miejsc w więzieniu wzrosła do tysiąca osób. Po kryzysie przysięgowym od 23 do 29 lipca 1917 r. w więzieniu przebywali Józef Piłsudski i Kazimierz Sosnkowski. Dnia 27 kwietnia 1925 r. nadzór prawny nad więzieniem zaczął sprawować wymiar sprawiedliwości Wolnego Miasta Gdańska. Podczas II wojny światowej przez areszt śledczy i więzienie karne przeszło blisko 30 tys. osób (500 z nich na skutek złych warunków bytowych oraz brutalności śledczych poniosło śmierć). 7 marca 1945 r. więzienie zajęli Sowieci, a po kilkunastu dniach rozpoczął się proces przekazania go pod zarząd Polakom. Do 1955 r. placówka miała charakter karno-śledczy a następnie została jednym z dwóch centralnych więzień w województwie gdańskim. Szczególnie nieposłuszne osoby umieszczano w karcerach "mokrych" w których stała nieustannie mieszanina wody, błota i fekaliów. Więźnia umieszczonego w takiej celi pozbawiano odzieży i bielizny a następnie pozostawiano na okres od jednej doby do kilku dni. W gdańskim więzieniu istniały również karcery "suche" w którym osadzony miał do dyspozycji tzw. betonowe łoże. Po 1956 r. gmach przejęło Ministerstwo Sprawiedliwości. Obecnie oprócz oddziałów mieszkalnych (dla skazanych tymczasowo aresztowanych) znajduje się tu także szpital.