Frontowy Obóz Przejściowo-Przesyłowy nr 22 w Olchowicach k. Sanoka

Obóz Grebienkowski nr 22 (Frontowy Obóz Przejściowo-Przesyłowy) Ukraińskiej SRR został utworzony na podstawie rozkazu z 26 września 1943 r. Po przesunięciu frontu wschodniego na ziemie polskie był zlokalizowany w Stanisławowie (1 września – 11 listopada 1944 r.), Samborze (15 października 1944 – 4 marca 1945 r.), a od 20 lutego do 1 maja 1945 r. w Olchowicach k. Sanok. Od maja 1945 r. działał w Oświęcimiu na terenie byłego KL Auschwitz – Birkenau. Likwidacje rozpoczęto jesienią 1945 r., skąd obóz przeniesiono w głąb ZSRS (obw. Staliński).
Obóz nr 22 posiadał liczne zborne punkty przyjęć wojennopliennych (jeńców wojennych) – SPW. Odnotowania wymaga fakt, że Olchowice od 15 października do 20 listopada 1944 r. stanowiły wpierw SPW nr 1/22 dla głównych obozów w Stanisławowie i Samborze. W powiecie sanockim utworzono ponadto SPW nr 1/22 w Zarszynie (15-20 grudnia 1944 r.; 1 stycznia – 10 lutego 1945 r.) oraz SPW nr 1/22 w Nowosielcach (1-25 stycznia 1945 r.).
Obóz był umiejscowiony najprawdopodobniej w rejonie dawnych koszar 2. Pułku Strzelców Podhalańskich w pobliżu mostu na Sanie. Obecnie Olchowice stanowią dzielnicę miasta Sanoka, a na terenie byłego obozu powstało osiedle domów jednorodzinnych.
Obóz był przeznaczony dla Niemców, których wykorzystywano jako robotników przymusowych, a także dla ludności polskiej. Świadczy o tym dokument o uznanie za zmarłego Jana Rygla z Jedlicza (pow. Krosno), o którym wiadomo, że „został zabrany przez władze radzieckie dnia 18 lutego 1945 r. i umieszczony w obozie w Olchowicach k. Sanoka”, gdzie zmarł na zapalenie płuc w Wielką Sobotę 31 marca 1945 r.
Komenda obozu: płk Nikołaj Zacharowicz (1944), mjr G.F. Mkerwalidze (1944-1945); liczebność uwięzionych: brak danych.
Warunki bytowe: Sowieci najprawdopodobniej wykorzystywali infrastrukturę byłego niemieckiego stalagu (od 1941 r. – 327/Z, od 1944 r. 325/Z) dla jeńców z Armii Czerwonej.

Źródło: Obozy i więzienia sowieckie na ziemiach polskich (1944-1945), pod red. Dariusza Iwaneczko, Rzeszów-Warszawa 2022, s. 39-41.