Przejdź do treści głównej

Relacje

Relacje świadków stanowią bezcenny skarb naszych zbiorów. To żywe świadectwa ludzi, którzy na własnej skórze doświadczyli represji komunistycznego aparatu bezpieczeństwa.

Raport Witolda Bieńkowskiego, "Kalskiego", pracownika Delegatury Rządu z 28 czerwca 1945 roku.

16 marca 1945 r. zostałem przewieziony razem z centralą NKWD z Włoch na Pragę – Strzelecka 10. Umieszczony w najstraszliwszych warunkach, w ścisłej izolacji razem z Czarnym – Boruckim komendantem Polskiej Armii Ludowej, niebadany, […] siedziałem na Strzeleckiej do dnia 5 maja 1945 r. W dniu tym zostałem razem z Czarnym przetransportowany do Wojewódzkiego Resortu Bezpieczeństwa – Praga – Środkowa 13, jako tymczasowy depozyt NKWD. 11 maj dotarłem do lekarza, którego prosiłem o napisanie raportu o stanie mojego zdrowia. 13 maja zostałem odtransportowany do Rembertowa (obóz NKWD) jako NN. […]. Zasadniczym środkiem wymuszeń [zeznań] – przymus fizyczny. Stosowanie bicia i tortur dozowane zależnie od apriorycznego zakwalifikowania aresztowanego. Wszyscy przywódcy [podziemia] pozostają w wyłącznej dyspozycji NKWD, wszyscy o mniejszych funkcjach są przekazywani Resortowi Bezpieczeństwa i oddawani pod sąd wojskowy z wymiarem kary podlug kodeksu karnego, ustawy o ochronie państwa. Warunki więzienne straszne i rozmyślne – ciemne i mokre piwnice bez słomy, bez wody nawet do picia, jedzenie raz dziennie o wartości kalorycznej plus minus 600-800 [kalorii]. Śledztwo ułatwione z powodu niezwykle częstych załamań psychicznych. Ludzie sypią bez pamięci. Tłumaczę to zaskoczeniem ujawnianych dowodów, beznadziejnością sytuacji.

Wersja Audio