Grygorcewicz Mieczysław
Mieczysław Grygorcewicz (1907-1999) - działacz Stronnictwa Narodowego, żołnierz KOP/NOW/NZW.
Mieczysław Grygorcewicz ps. "Bohdan", "Grzegorz", "Miecz", nazwisko konspiracyjne „Mieczysław Ostrowski” ur. 13 I 1907 r. w Nalibokach, syn Konstantego i Emilii z d. Żywieckiej. Po ukończeniu gimnazjum i zdaniu matury, podjął studia historyczne na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 1928-1929, odbył służbę wojskową w 77 pp. w Lidzie. W latach 1937-1939 pracował jako urzędnik w Dyrekcji Poczty i Telegrafów w Warszawie. We wrześniu 1939 brał udział w obronie Warszawy - był przydzielony do Szefostwa Łączności przy Sztabie Głównym Wojska Polskiego. Od grudnia 1939 r. działał w organizacji konspiracyjnej Korpus Obrońców Polski (KOP), a następnie został żołnierzem Narodowej Organizacji Wojskowej (NOW) w komórce łączności Komendy Głównej NOW. W drugiej połowie 1941 r. dowództwo powierzyło mu stanowisko komendanta Podokręgu Nowogródek NOW. 25 X 1943 r. został komendantem Okręgu Białystok NOW kryptonim „Cyryl”. Dwa miesiące później został aresztowany przez białostockie gestapo. Dzięki łapówce, udało mu się wydostać na wolność. Od wiosny 1944 r. trwały rozmowy scaleniowe pomiędzy dowództwem Okręgu NOW „Cyryl” a XIII Okręgiem Narodowych Sił Zbrojnych (NSZ), zakończone powołaniem wspólnej komendy, na której czele stanął kpt. M. Grygorcewicz. Po otrzymaniu informacji o aresztowaniu żołnierzy Armii Krajowej przez funkcjonariuszy NKWD, w czasie trwania akcji „Burza” na Wileńszczyźnie, wydał rozkaz o ograniczeniu działań na podległym sobie obszarze Białostocczyzny. We wrześniu 1944 r. został aresztowany przez NKWD i osadzony w areszcie śledczym przy ul. Ogrodowej w Białymstoku, skąd zbiegł 1 XI 1944 r. Po powrocie do działalności konspiracyjnej zakwestionował decyzję o scaleniu podległych sobie struktur (NOW „Cyryl” i XIII NSZ) z Białostockim Okręgiem AK. Na początku 1945 r. otrzymał rozkaz utworzenia na Białostocczyźnie, na bazie struktur NOW i NSZ - nowej organizacji obozu narodowego - Narodowego Zjednoczenia Wojskowego (NZW). W wyniku jego działań skompletowany został sztab komendy okręgu, komendy powiatowe, oraz oddziały PAS (Pogotowie Akcji Specjalnej). W kwietniu 1945 r. M. Grygorcewicz został mianowany komendantem Okręgu Białystok NZW, a we wrześniu 1945 r. komendantem Obszaru I NZW (okręgi: Białystok, Olsztyn, Warszawa). Dnia 10 X 1945 r. został aresztowany przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa w mieszkaniu konspiracyjnym przy ul. Marszałkowskiej w Warszawie (posługiwał się wówczas konspiracyjnym nazwiskiem Mieczysław Ostrowski). Po aresztowaniu trafił do aresztu Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego (WUBP) przy ul. Strzeleckiej 8 w Warszawie, gdzie poddano go ciężkiemu śledztwu. Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie z dnia 21 X 1946 r. został skazany na karę 10 lat więzienia. W wyniku rewizji prokuratorskiej wyrok uchylono, i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia. Dnia 14 V 1947 r. M. Grygorcewicz został skazany na karę śmierci, którą w wyniku amnestii zamieniono na 15 lat więzienia. Karę odbywał kolejno: w Więzieniu Karno-Śledczym Warszawa III przy ul. 11 listopada w Warszawie, Centralnym Więzieniu Karnym we Wronkach, Centralnym Więzieniu Karnym w Strzelcach Opolskich oraz w Zakładzie Karnym w Sztumie. Wyszedł na wolność w wyniku amnestii dnia 7 V 1956 r. Po wyjściu z więzienia pracował na różnych stanowiskach m. in. jako kierownik administracyjny w Towarzystwie im. Fryderyka Chopina. W 1974 spisał swoje wspomnienia. Cały czas pozostawał w kręgu zainteresowań bezpieki - w latach 1957-1970 był rozpracowywany w ramach sprawy obiektowej „Zagubiony” dot. okoliczności śmierci syna Bogdana Piaseckiego. M. Grygorcewicz zmarł w Warszawie dnia 5 III 1999 r.