Skorupka Witalis
Witalis Waldemar Skorupka (1923-2024) ps. „Orzeł”, żołnierz Kedywu Obwodu Armii Krajowej Siedlce starszy sierżant, zastępca dowódcy 22. Pułku AK w Siedlcach.
Witalis Skorupka urodził się 16 II 1923 w Sokółce. Był synem Aleksandra i Zofii z d. Nowackiej. We wrześniu 1939 r. brał czynny udział w obronie Warszawy; pod koniec września 1939 r. został wzięty przez Niemców do niewoli. Uciekł z obozu jenieckiego w Królewcu; ścigany przez gestapowców, ukrywał się. W maju 1941 r. wstąpił do podziemnej organizacji Polskiego Związku Powstańczego (PZP), wchodzącej w skład grup dywersyjnych, poporządkowanych od 1943 r. Armii Krajowej. Dowódcą grupy był mjr Jan Ponikowski ps. „Czort”. W. Skorupka brał udział w akcjach sabotażu i wykonywaniu wyroków na Niemcach na terenie Siedlec i całego powiatu; w lipcu 1944 r. brał czynny udział w walkach z Niemcami podczas natarcia Wojska Polskiego i Armii Czerwonej w obronie elektrowni w Siedlcach.
Po wkroczeniu wojsk polsko-sowieckich do Siedlec oddziały AK zostały rozbrojone, W. Skorupka – chcąc uniknąć aresztowania – wyjechał do Białegostoku. Zgodnie z rozkazem, otrzymanym od mjr Ponikowskiego „Czorta”, stawił się 3 VII 1945 r. w Gocławku-Warszawie w celu wsparcia grupy przy przeprowadzeniu akcji w firmie „Agril”. W. Skorupka, znając Warszawę, poprowadził oddział pod odpowiedni adres na ul. Marszałkowską 8. Podczas napadu pełnił funkcję wartownika stojącego w korytarzu. Z kasy Administracji Gospodarstw Rolnych i Leśnych Zarządu Miejskiego m. Warszawy „Agril” zabrano wówczas kwotę 200 000 zł. W pierwszych dniach sierpnia W. Skorupka ponownie otrzymał rozkaz od „Czorta”, by stawić się w godzinach rannych 6 VIII 1945 r. w Parku Paderewskiego. Celem był napad na kasę Elektrowni Miejskiej w Warszawie, podczas którego zabrano 327 850 zł . W. Skorupka otrzymał pistolet „Walter” z amunicją i pełnił funkcję wartownika przed wejściem do gmachu elektrowni. W wyniku pościgu wszczętego przez straż ochronną elektrowni, W. Skorupka został schwytany tego samego dnia na Wybrzeżu Kościuszkowskim i z przestrzelonym prawym płucem oddany w ręce służb bezpieczeństwa. Śledztwo prowadzono w areszcie Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego (WUBP) przy ul. Strzeleckiej. W. Skorupka więziony był w celi nr 1 pod schodami – karcerze „suchym”. 22 VIII 1945 r., oficer śledczy WUBP w Warszawie – Ignacy Halicki, wniósł o zastosowanie środka zapobiegawczego w postaci aresztu tymczasowego z umieszczeniem w więzieniu aresztu WUBP w Warszawie 9 XI 1945 r. skazany przez Wojskowy Sąd Okręgu Warszawskiego na karę śmierci, pozbawienie praw publicznych i obywatelskich praw honorowych, a także utratę całego mienia na rzecz Skarbu Państwa.
W. Skorupka skorzystał z prawa łaski i decyzją prezydenta Krajowej Rady Narodowej Bolesława Bieruta z dn. 30 XI 1945 r. karę śmierci zamieniono mu na 10 lat więzienia z pozbawieniem praw publicznych i obywatelskich na 5 lat. Trafił do Więzienia Karno-Śledczego MBP Warszawa III przy ul. 11 listopada. Był wielokrotnie torturowany, zarówno w areszcie przy ul. Strzeleckiej 8, jak i w więzieniu przy ul. 11 listopada. W. Skorupka spędził 36 dni w celi śmierci, w 18. dniu pozorowano wykonanie na nim egzekucji. 4 I 1946 r. przeniesiony do Więzienia Karnego we Wronkach. Dwukrotnie stosowano wobec niego kary dyscyplinarne za posiadanie w celi niedozwolonych rzeczy, m.in. 48 h ciemny karcer w przeciągu i z twardym łożem. W 1947 r. ustawą o amnestii złagodzono karę do 6 lat i 8 miesięcy. Do momentu zwolnienia z więzienia w dn. 9 VII 1952 r. przebywał jeszcze w Centralnym Obozie Pracy w Potulicach (od 5 XII 1951 r.) i w Zakładzie Karnym Bydgoszczy-Fordonie (od 16 V 1952 r.). Zmarł 22 V 2024 roku.