Przejdź do treści głównej

Więźniowie

Zdjęcie profilowe - Szlendak Czesław

Szlendak Czesław

Czesław Szlendak (1922-2000), ps. „Orkan” „Maks”, żołnierz AK-WiN

Urodził się w Masowie koło Dęblina 30 III 1922 r. w rodzinie Bolesława i Walerii z domu Rogal. Do września 1939 r. uczył się w miejscowych szkołach – tuż przed wybuchem wojny był uczniem Technikum Lotniczego w Dęblinie.
Po klęsce w wojnie obronnej 1939 r. podjął nieudaną próbę przedostania się przez Węgry do Francji. W kolejnych tygodniach powrócił w rodzinne strony. W połowie 1940 r. został zaprzysiężony w Związku Walki Zbrojnej. Początkowo zajmował się kolportowaniem podziemnych druków, nasłuchem radiowym i zdobywaniem broni. W marcu 1943 r., w brawurowej akcji, wraz z kolegą, wyniósł z lotniskowych magazynów dziesięć pistoletów maszynowych i jeden pistolet Parabellum. W 1943 r. ożenił się z Leokadią Jońską, która również była zaangażowana w konspirację. Wkrótce potem został żołnierzem 15 pp Armii Krajowej „Wilków” - Oddziału Lotnego por. Franciszka Jerzego Jaskulskiego „Zagona”, jako dowódca pierwszej drużyny w pierwszym plutononie. Po wojnie kontynuował działalność niepodległościową w Delegaturze Sił Zbrojnych na Kraj. 24 V 1945 r. grupa dowodzona przez ppor. Cz. Szlendaka, wraz z odziałem mjr. Mariana Bernaciaka „Orlika” (ok. 170 partyzantów) wzięła udział w największej zwycięskiej bitwie podziemia antykomunistycznego z NKWD w Lesie Stockim. Podczas całodniowej walki partyzantów z komunistami (700 funkcjonariuszy NKWD i UB) poległo 64 enkawudzistów i 10 funkcjonariuszy UB. Straty podziemia to 8 partyzantów. W czasie bitwy Cz. Szlendak został ciężko ranny i przez kolejne miesiące dochodził do zdrowia.
W połowie sierpnia 1945 r., podczas obławy w rejonie lotniska w Dęblinie został aresztowany. Przewieziono go do aresztu Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego (WUBP) w Warszawie przy ul. Strzeleckiej 8. Przeszedł ciężkie, kilkumiesięczne śledztwo, po którym 11 II 1946 r. został skazany na 5 lat więzienia. Karę odbywał w Zakładzie Karnym w Rawiczu. Na mocy amnestii w kwietniu 1947 r. został zwolniony   z więzienia. Po wyjściu na wolność rozpoczął studia na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej. Ponownie aresztowany w dniu 11 III 1949 r. w mieszkaniu byłego żołnierza AK Jana Piesiewicza przy ul. Żelaznej. Sądzony razem z ppor. Zygmuntem Wilczyńskim „Żukiem” (następcą „Orlika”) i w dniu 26 VI 1950 r. skazany na karę 10 lat więzienia. Wyrok odbył w Zakładzie Karnym we Wronkach. W 1954 r. został przeniesiony do więzienia w Sieradzu. W połowie 1956 r., na mocy amnestii, został zwolniony z odbywania kary. Podjął pracę dorywczą i kontynuował studia na Wydziale Architektury. Przez kolejne lata PRL pracował jako architekt. Cz. Szlendak zmarł 1 II 2000 r. w Warszawie.