Przejdź do treści głównej

Więźniowie

Zdjęcie profilowe - Szulc vel Szlaski Janusz

Szulc vel Szlaski Janusz

Janusz Szulc vel Janusz Szlaski (1902-1983) „Prawdzic, „Borsuk”, podpułkownik WP, komendant Okręgu Nowogródzkiego AK.

Urodził się 18 V 1902 r. w Pułtusku. Od lutego 1916 r. w Polskiej Organizacji Wojskowej. Służył w 4 dywizji gen. Lucjana Żeligowskiego na Kubaniu. Po jej powrocie do kraju walczył na froncie w Małopolsce Wschodniej. Uczestniczył także w wojnie polsko-bolszewickiej. Bezterminowo urlopowany z wojska w lipcu 1921 r. Ukończył gimnazjum i zdał maturę w Liceum im. Tadeusza Reytana w Warszawie. Następnie pracował jako nauczyciel.
Uczestniczył w wojnie obronnej 1939 r. w kolumnie taborowej nr 317 (29 DP). Od pierwszych miesięcy okupacji czynny w konspiracji; początkowo w Warszawie (od 15 II 1940 r. był szefem organizacyjnym dzielnicy – Obwodu ZWZ Mokotów – Czerniaków). W październiku 1940 r. został skierowany na teren okupacji sowieckiej jako szef Oddziału II (Wywiad) Komendy Obszaru ZWZ Białystok. Po aresztowaniu 17 XI 1940 r. komendanta Obszaru mjr. Józefa Spychalskiego „Prawdzic” przejął jego funkcję. Został aresztowany przez NKWD w Grodnie 21 II 1941 r., a w czerwcu 1941 r. skazany na karę śmierci. Po wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej przeżył masakrę więźniów określaną jako „marsz śmierci” na trasie Mińsk–Czerwień (zdołał uciec nocą). Po dotarciu do Warszawy ponownie znalazł się w szeregach ZWZ – 15 VII 1941 r. awansowany do stopnia majora, a 11 XI 1943 r. do stopnia podpułkownika. Jeszcze w 1941 r. KG ZWZ skierowała go ponownie na wschód, powierzając mu funkcję Komendanta Nowogródzkiego Okręgu ZWZ (następnie AK). 12 VI 1944 r. J. Szulc został odwołany z funkcji Komendanta Okręgu. Pozostał jednak na Nowogródczyźnie bez funkcji przy VII batalionie 77 pp AK. Po rozbrojeniu przez Sowietów wileńskich i nowogródzkich oddziałów AK pod Wilnem zdołał przedrzeć się na zachód. Uczestniczył nadal w działalności konspiracyjnej. Wiosną 1945 r. skierowano go na Kielecczyznę, aby objął funkcję Komendanta Okręgu DSZ.
Latem 1945 r. został aresztowany przez NKWD i przewieziony do aresztu Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego (WUBP) w Warszawie na ul. Strzelecką 8. Został zwolniony z więzienia w ramach akcji ujawnieniowej firmowanej przez ppłk. Jana Mazurkiewicza „Radosława”. Dość szybko jednak ocenił, że „Radosław” jest instrumentalnie wykorzystywany przez NKWD i UBP, „ujawnianie” zaś ma na celu zniszczenie kadr dowódczych podziemia. W związku z tym wypowiedział mu posłuszeństwo. W końcu 1945 r. wyjechał nielegalnie na Zachód i dotarł do II Korpusu. Po wojnie zamieszkał w Anglii. Zmarł w Londynie 23 VIII 1983 r. Był odznaczony Krzyżem Virtuti Militari, Krzyżem Walecznych i Krzyżem Niepodległości.