Przejdź do treści głównej

Więźniowie

Zdjęcie profilowe - Malczewski Tomasz Marian

Malczewski Tomasz Marian

Tomasz Marian Malczewski (1906-1945), „Rafał”, żołnierz Konfederacji Narodu – AK, lekarz redaktor pisma „Alarm”.

Urodził się w Radziejowie Kujawskim 24 IX 1906 r., syn Wincentego i Marii. W 1928 r. ukończył szkołę w Aleksandrowie Kujawskim. Dwa lata później przeniósł się do Warszawy. Początkowo zamieszkał przy ul. Wilanowskiej 12a m 2 oraz przy ul. Lwowskiej 4 m 1, a w późniejszym okresie w Józefowie przy ul. Lipowej 12. W latach 1928-1934 odbył studia lekarskie na Uniwersytecie Józefa Piłsudskiego w Warszawie. Dyplom lekarski uzyskał w dniu 20 III 1936 r. Praktykę lekarską odbył w Szpitalu Dzieciątka Jezus w Warszawie.
W latach 1939-1940 był członkiem Komendy Obrońców Polski (KOP). Następnie związał się z Konfederacją Narodu (KN) kierowaną przez Bolesława Piaseckiego ps. „Wojciech”, „Sablewski”, scaloną z Armią Krajową (AK) w 1943 r. Między innymi pomagał w wyposażeniu w medykamenty wychodzących w pole oddziałów partyzanckich KN – Uderzeniowych Batalionów Kadrowych (UBK). Od 1941 r. T. Malczewski pracował jako lekarz z ramienia Związku Walki Zbrojnej-AK (ZWZ-AK) w Warszawie przy ul. Wolskiej 82. W jego mieszkaniu znajdował się punkt zaopatrzenia sanitarnego. W styczniu 1944 r. został przydzielony jako lekarz do nowo formowanego oddziału dywersyjnego AK na warszawskiej Woli. Otrzymał też polecenie przygotowania wolskiego ośrodka zdrowia do pełnienia funkcji punktu sanitarnego na wypadek wybuchu powstania. W sierpniu 1944 roku w Józefowie przy ul. Warszawskiej 11 udzielał pomocy lekarskiej partyzantom wracającym z Wileńszczyzny.  Od września 1944 roku był współpracownikiem podziemnego pisma „Alarm” w Warszawie. 8 XI 1945 r. T. Malczewski wraz z Janem Wyszomirskim skontaktowali się z przedstawicielem Delegatury Rządu na Kraj (prawdopodobnie z Witoldem Bieńkowskim "Kalskim"), prosząc o pomoc przy wydawaniu pisma „Alarm”. Miało być ono wydawane w ramach tworzonego przez W. Bieńkowskiego i B. Piaseckiego nowopowstałego ośrodka konspiracyjnego występującego pod nazwą „Polska Organizacja Niepodległościowa” (PON). W efekcie „Alarm” stał się organem prasowym PON. T. Malczewski pojawił się na warszawskiej Pradze już 10 XI 1944 r. i uzupełnił numer „Alarmu” mający wyjść w dniu następnym o swoje artykuły pod tytułem: „Szósta rocznica niepodległości w Polsce” oraz „Przerwana Defilada”. W „Alarmie”  z 16 XI 1944 r. umieścił swój artykuł pod tytułem „Świętokradcy”. Ukazujący się pod nr 9 „Alarm” był ostatnim opublikowanym wydaniem. Zespół redakcyjny został rozbity przez komunistyczne służby specjalne podczas wsypy PON.
T. Malczewski został aresztowany w dniu 22 XI 1944 r. i oskarżony o publikowanie artykułów politycznych nieprzychylnych władzy komunistycznej. Początkowo przebywał w areszcie Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Otwocku, później został przetransportowany do siedziby Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego (WUBP) w Warszawie przy ul. Strzeleckiej 8, a następnie do Więzienia Karno-Śledczym MBP Warszawa III przy ul. 11 Listopada w Warszawie. Sąd Garnizonowy m. st. Warszawy w dniu 22 I 1945 r. skazał go na karę śmierci. T. Malczewski został zamordowany 29 I 1945 r. o godz. 14.00. Dowódcą plutonu egzekucyjnego był ppor. Jerzy Łobanowski.