Stefan Heller
Stefan Heller (1906 - 1988) ps. „Rudy”, „Szatyn”, „Sokulicz” - żołnierz ZWZ-AK.
Urodził się 1 maja 1906 r. we Lwowie w rodzinie Stefana i Stefanii z d. Heller. Uczęszczał do szkół lwowskich, po których ukończeniu rozpoczął studia w Wyższej Szkole Handlu Zagranicznego w Lwowie (WSHZ). Przez ponad rok (sierpień 1929 – czerwiec 1930) przeszedł przeszkolenie w Szkole Podchorążych Rezerw Kawalerii w Grudziądzu. Po ukończeniu kursu został awansowany na podporucznika rezerwy kawalerii z przydziałem do 18 Pułku Ułanów Pomorskich w Grudziądzu. Na początku lat 30-tych XX wieku uzyskał dyplom WSHZ, a następnie rozpoczął pracę w służbie dyplomatycznej. Początkowo pracował, jako attaché handlowy we Francji. Analogiczną funkcję pełnił w Stanach Zjednoczonych. Przed wybuchem II wojny światowej był pracownikiem polskiego konsulatu w Chicago. W drugiej połowie 1939 r. zawarł związek małżeński z amerykanką polskiego pochodzenia Melanią Kocyan. Z nowo poślubioną żoną przyjechał w odwiedziny do swojej matki do Milanówka, gdzie zastał go wybuch wojny. Walczył w szeregach Grupy „Dubno” – był adiutantem II dywizjonu konnego mjr. Janusza Kapuścińskiego. 25 września został ranny w całodziennej bitwie z wojskami niemieckimi pod Rawą Ruską. Uniknął niewoli niemieckiej i powrócił do Milanówka, gdzie podjął prace w Spółdzielni „Sami Sobie”. W 1940 r. zaangażował się w pracę konspiracyjną w ZWZ. Został dowódcą 32 plutonu Milanówek. Funkcję tą pełnił formalnie do 19 stycznia 1945 r. W latach 1941-1944 był zastępcą komendanta Ośrodka Milanówek ZWZ-AK kryptonim „Mielizna”. Prowadził także nasłuch radiowy, który był wykorzystywany przy wydawaniu konspiracyjnego pisma „Placówka”. W 1942 r został awansowany na stopień porucznika. Z racji znajomości kilku języków obcych rozpoczął pracę w Biurze Informacji i Propagandy AK - w późniejszym czasie został awansowany na szefa BiP Podokręgu Zachodniego AK. We wrześniu 1944 r po aresztowaniu por. Józefa Parzyńskiego „Józefa” objął funkcje komendanta Ośrodka Milanówek, którą pełnił do 19 stycznia 1945 r. Dnia 18 lutego 1945 r. został aresztowany i umieszczony w areszcie Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Warszawie przy ul. Strzeleckiej 8, a następnie w obozie kontrolno-filtracyjnym NKWD w Rembertowie. W marcu 1945 r został wywieziony w głąb Związku Sowieckiego. W kwietniu 1945 r został umieszczony w obozie nr 231 Siewruałłagu na Uralu, w którym przebywał do września 1946 r., a następnie przetransportowano go do obozu nr 523 położonym nieopodal Swierdłowska (Jekaterynburg). Po zwolnieniu z obozu, w grudniu 1947 r. powrócił do Milanówka. Przez kolejne miesiące próbował wyjechać na zachód, co ostatecznie udało mu się w czerwcu 1948 r. Dzięki pomocy swoich byłych podkomendnych przedostał się na szwedzki statek transportowy, a następnie udał się do Stanów Zjednoczonych, gdzie przebywał aż do dnia swojej śmierci. Zmarł w 1988 roku.